Thế nào là loáng quạt? Loáng quạt ảnh hưởng đến học sinh ra sao?

Loáng quạt (hay Stroboscopic Effect) là một hiện tượng thị giác xảy ra khi một vật thể chuyển động (như cánh quạt) được chiếu sáng bởi nguồn sáng không liên tục (nhấp nháy).

Nguyên nhân gây loáng quạt trong lớp học

Hiện tượng này xảy ra chủ yếu do sự kết hợp của hai yếu tố:

• Tần số ánh sáng không ổn định (Flicker): Các nguồn sáng kém chất lượng, đặc biệt là một số loại đèn huỳnh quang hoặc đèn LED giá rẻ hoạt động với tần số nhấp nháy (tần số điện áp) thấp hơn 60 Hz hoặc sử dụng bộ nguồn (driver) không ổn định.

• Tần số quay của cánh quạt: Tốc độ quay của cánh quạt có thể trùng hoặc gần trùng với tần số nhấp nháy của đèn.

Cách thức xảy ra

Khi tần số nhấp nháy của đèn bằng hoặc là bội số của tần số quay của quạt, mắt người sẽ có cảm giác:

• Cánh quạt dường như quay rất chậm, thậm chí là đứng yên.

• Hoặc cánh quạt dường như quay ngược chiều.

Đây là sự đánh lừa thị giác do mắt người không nhận biết được sự nhấp nháy của ánh sáng, nhưng lại ghi nhận hình ảnh cánh quạt ở các vị trí cố định do ánh sáng tắt mở gián đoạn.

Ảnh Hưởng của Hiện Tượng Loáng Quạt đến Học Sinh

Hiện tượng loáng quạt và ánh sáng nhấp nháy có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hiệu suất học tập của học sinh, đặc biệt trong môi trường lớp học:

1. Về Thị Giác và Sức Khỏe Mắt

• Mỏi Mắt và Căng Thẳng Thị Giác (Eye Strain): Để thích nghi với ánh sáng nhấp nháy và cánh quạt loáng, cơ mắt phải điều tiết liên tục. Điều này dẫn đến tình trạng mỏi mắt, khô mắt và cảm giác khó chịu sau thời gian dài học tập.

• Giảm khả năng Tập trung: Bộ não phải làm việc nhiều hơn để xử lý thông tin hình ảnh không ổn định, làm giảm sự tập trung vào bài giảng hoặc sách vở.

• Nguy cơ cận thị: Môi trường ánh sáng không chuẩn là một yếu tố nguy cơ khiến tật cận thị ở học sinh dễ phát sinh và tiến triển.

2. Về Tâm Lý và Cơ Thể

• Đau Đầu và Chóng Mặt: Ở một số người nhạy cảm, sự nhấp nháy không nhìn thấy rõ vẫn có thể gây ra hiện tượng đau đầu, buồn nôn hoặc chóng mặt (hội chứng mệt mỏi thị giác).

• Ảnh hưởng đến Tâm trạng: Ánh sáng kém chất lượng và cảm giác loáng quạt kéo dài có thể gây ra cảm giác bứt rứt, khó chịu, ảnh hưởng đến tâm lý học sinh.

3. Nguy cơ tai nạn

• Trong một số trường hợp hiếm hoi và nghiêm trọng, nếu quạt dường như đứng yên, học sinh có thể lầm tưởng quạt đã tắt và đưa tay vào, dẫn đến nguy cơ chấn thương khi quạt đang quay.

Giải Pháp Khắc Phục Hiện Tượng Loáng Quạt

Để bảo vệ thị lực và sức khỏe học sinh, cần áp dụng các giải pháp sau:

1. Sử dụng Đèn LED Chất Lượng Cao: Thay thế các loại đèn kém chất lượng bằng đèn LED có chỉ số Flicker Index thấp (hoặc đèn có ghi chú “Flicker-Free”). Những đèn này sử dụng bộ nguồn (driver) hiện đại, đảm bảo tần số nhấp nháy rất cao (trên 20.000 Hz), mắt thường và camera không thể nhận ra, loại bỏ hoàn toàn hiện tượng loáng quạt.

2. Đảm bảo Tiêu Chuẩn Chiếu Sáng: Sử dụng đèn có Chỉ số Hoàn màu (CRI) cao (> 80) và độ rọi phù hợp tiêu chuẩn Việt Nam (thường là 300 lux cho lớp học).

3. Bố trí Quạt hợp lý: Lắp đặt quạt trần ở vị trí không chiếu thẳng ánh sáng từ đèn xuống sách vở của học sinh.